Uniwersytet Wrocławski Koło Studentów Niderlandystyki Uniwersytetu Wrocławskiego

NI­DER­LAN­DY­STY­KA IN­TER­DYS­CYP­LI­NAR­NIE „Ma­łe ję­zy­ki, ma­łe kul­tu­ry, ma­łe li­te­ra­tu­ry”

Koło Naukowe Studentów Niderlandystyki Uniwersytetu Wrocławskiego zaprasza studentów i doktorantów polskich szkół wyższych do udziału w ogólnopolskiej konferencji naukowej z cyklu Niderlandystyka Interdyscyplinarnie pod tytułem „Małe języki, małe kultury, małe literatury”, która odbędzie się w czwartek 28 maja 2015 roku.

Podczas konferencji chcielibyśmy się zająć zarówno wymiarem teoretycznym fenomenu „małych” języków i „małych” literatur, jak i praktycznymi aspektami ich funkcjonowania. Jako punkt wyjścia proponujemy podstawowe pytania o status „małych” języków oraz znaczenie pojęcia „małej” literatury. Warto rozważyć, w jaki sposób współczesny dyskurs nawiązuje do propozycji Franza Kafki. Jako pierwszy wprowadził on w swoich pamiętnikach z 1911 roku pojęcie „małej literatury”, na podstawie którego francuscy filozofowie Gilles Deleuze i Félix Guattari podjęli wiele lat później próbę stworzenia schematu umożliwiającego charakterystykę „małych literatur”. Literatur tak wykorzystujących „wielkie” języki, by jednocześnie uwolnić się z ich pęt, dając wyraz mniejszościowym tożsamościom i stwarzając alternatywne narracje. Sam Kafka, będąc Żydem mieszkającym w Pradze, pisał po niemiecku – mając do dyspozycji czeski i jidysz, wybrał język mniejszości niemieckiej w Czechach, jednocześnie jako Żyd będąc z tej mniejszości wykluczonym.

W jaki sposób taka literatura odrywa język od jego pierwotnego, zdefiniowanego przez pojęcie „narodu” terytorium? Czy poszukiwanie alternatywnych sposobów wyrazu dystansujących literaturę od „wielkości” danego języka musi spychać ją ku polityczności i nadawać jej automatycznie kolektywną wartość? Zastanówmy się wspólnie nad sposobami definiowania „małej” literatury i wynikającymi z nich ograniczeniami. Czy ilość użytkowników danego języka wskazuje bezpośrednio na „wielkość” literatury w nim tworzonej? A może jest ona przede wszystkim związana z mniejszościami narodowymi, lub jeszcze szerzej: wyznaniowymi, seksualnymi, jakkolwiek swym istnieniem kontestującymi wielkie narracje? Jakie procesy zachodzą w samym języku, który obejmuje swoim zasięgiem „niewielki” obszar – kiedy zmierza on ku izolacji, a kiedy otwiera się na zewnętrzne wpływy? W jaki sposób „mała” kultura lub kultura mniejszości definiuje się wobec kultur „wielkich” ją otaczających? Jakie stereotypy/ autostereotypy generuje to na polu kulturowym, językowym i literackim? Z pewnością „mała” literatura spogląda na literaturę większości, lecz czy działa to także w drugą stronę? Jakie procesy historycznoliterackie zachodzą w obrębie „małych literatur”? W jakich przypadkach zasadne jest ich opisywanie za pomocą metodologii wykorzystywanych dla literatur „wielkich”?

Chcemy również postawić pytanie o perspektywy, jakie w czasach mediów masowych otwierają się wobec pisarzy tworzących „małe” literatury i osób partycypujących w mniejszościowych kulturach. Jaki wpływ ma ich pozycja na sposób, w jaki używają języka oraz na podejmowaną przez nich tematykę? Czy większość z zainteresowaniem obserwuje to, co rodzi się na jej uboczu, a może wręcz przeciwnie – masowość implikuje zawężenie dyskursu do przekazu mainstreamowego? Z jakimi trudnościami spotykają się i jak funkcjonują tacy ambasadorowie „małych” kultur, jak tłumacze z „małych” literatur czy też promotorzy kultur mniejszościowych? Możliwych ujęć zarysowanej powyżej problematyki jest bez wątpienia wiele.

Licząc na jej nowe i ciekawe przybliżenia, zapraszamy wszystkich zainteresowanych do składania propozycji wystąpień.